Definities

Binnen het Handelingskader Zorgfraude & Zorgcriminaliteit is een eenduidig begrip essentieel. Op deze pagina worden kernbegrippen toegelicht, zodat iedereen dezelfde taal spreekt en we samen effectief kunnen handelen. Dit is de basis voor een succesvolle aanpak van zorgfraude en zorgcriminaliteit in Gorinchem.

Definitie zorgfraude 

Het opzettelijk misleidend handelen binnen het zorgdomein, waarbij bewust in strijd met de regels wordt gehandeld met het oog op (financieel) gewin.

Bij zorgfraude gaat het met name om:

  • Het onrechtmatig declareren van zorg (bijvoorbeeld zorg die niet of deels is geleverd);
  • Ondoelmatig gebruik van zorgmiddelen;
  • Het leveren van zorg van onvoldoende kwaliteit.

De focus ligt hierbij op het vaststellen van onrechtmatigheid, ondoelmatigheid en/of gebrekkige kwaliteit van zorg. (RIEC, 2022) 

Definitie zorgcriminaliteit

Zorgcriminaliteit betreft situaties waarin sprake is van (georganiseerde) criminele activiteiten binnen of rondom het zorgdomein, met als doel financieel gewin of ander voordeel.

Hierbij is er vaak sprake van verwevenheid tussen zorg en criminaliteit, zoals:

  • Criminele uitbuiting van cliënten;
  • Witwassen van geld via zorgconstructies;
  • Verwevenheid met drugs- of hennepcriminaliteit;
  • Betrokkenheid bij criminele netwerken;
  • Het plegen van (georganiseerde) zorgfraude.

Zorgcriminaliteit gaat daarmee verder dan fraude alleen en maakt onderdeel uit van bredere ondermijnende criminaliteit. (RIEC, 2022) 

Definitie doelmatigheid 

Doelmatigheid binnen het Wmo-toezicht verwijst naar de efficiëntie en effectiviteit van de ingezette ondersteuning. Het gaat om de vraag of voorzieningen passend, proportioneel en toekomstgericht zijn, en of zij bijdragen aan het beoogde resultaat voor de inwoner zonder onnodige inzet van middelen. (Schouwen-Duiveland, 2025; GGD-zhz, 2023)

Definitie rechtmatigheid

Rechtmatigheid binnen het Wmo-toezicht is de toetsing of ondersteuning wordt uitgevoerd conform wettelijke kaders, gemeentelijke verordeningen en contractuele afspraken. Het richt zich op het voorkomen van misbruik en oneigenlijk gebruik, het controleren van declaraties en het waarborgen dat publieke middelen rechtmatig worden ingezet. (Schouwen-Duiveland, 2025; GGD-zhz, 2023)

Bibliografie

- RIEC. (2022). Factsheet zorgcriminaliteit (RIEC). VNG.

- Schouwen-Duiveland, s. (2025, December 3). Toezichtskader kwaliteit en rechtmatigheid WMO 2015 en Jeugdwet Zeeland. Opgehaald van Lokale wet- en regelgeving: https://wetten.overheid.nl/BWBR0035362/2026-01-01#Hoofdstuk6

- GGD-zhz. (2023, Oktober 10). WMO toezicht. Opgehaald van GGD-zhz: https://www.ggdzhz.nl/toezicht-en-inspecties/wmo-toezicht